Nepconservatisme

Uncategorized

Het is gek, wanneer je een begrip vaak hoort, wanneer iedereen het gebruikt, wanneer je het in de kranten leest, op de radio hoort, wanneer je links activistische vriendjes het erover hebben, dan kun je vergeten dat je eigenlijk geen idee hebt wat het inhoud. Zo heb ik mij ermee tevreden gesteld, tegen een sluimerend beter weten in, de slechte connotaties die het begrip conservatief heeft, de verklaring te laten zijn van mijn intuitieve afkeur van het neo-conservatisme.Gelukkig zijn er slimme meneren op de wereld, die slimme boeken schrijven. Een zo’n slimme meneer is Jurgen Habermas. Een zo’n slim boek is The New Conservatism. In het essay ‘ Neoconservative Cultural Critisism in the United States and West Germany’ zet Habermas haarfijn uiteen wat de zwakte is van het neo-conservatisme en in hoeverre het afwijkt van conservatieve denken.

Het conservatieve denken kent vele vormen. De meeste interessante vorm wil niet perse terug naar de toestand voor de Franse Revolutie (feodale staat, aristocratie, religie als authoriteit op gebied van kennis) maar staat een behoudende, pragmatische houding voor. In het geval van Habermas betekent dat de voortzetting van het moderne project (het kind van de Franse Revolutie), geen oppositie ertegen. Habermas stelt eerder vraagtekens bij de extremistische postmoderne pogingen om de moderniteit de das om te doen, pogingen waartegen het neoconservatsime ageert, maar waaruit het tegelijkertijd is voortgekomen.

Het neoconservatistische denken kenmerkt zich volgens Habermas door een tegenstelling die geenszins schijnbaar is. Aan de ene kant omarmt zij modernistische tendenzen als het gaat om maatschappijstructuur, aan de andere kant verwerpt zij modernistische tendenzen als het gaat om cultuur. Het neoconservatisme stuurt dus aan op een moderne maatschappij die gespeend is van moderne cultuur.

Dit ‘het slechte zit in de cultuur’ is een geperveteerde versie van het conservatistische adagium ‘het slechte zit in de mens’. Het leidt tot een maatschapijanalyse die cultuur tot zowel oorzaak als gevolg bombadeert. Het probleem en de oorzaak van het probleem moeten binnen de cultuur gezocht worden. Hiermee stelt het neoconservatististische denken zich lijnrecht tegenover het socialsime, dat er vanuit gaat dat het slechte in het systeem zit en de mens van nature goed is. Beide bewegingen bewandelen dezelfde doodlopende weg, de doodlopende weg die alle ideologieen besnelwandelen.

Er is geen goed of slecht dat in de mens of in het systeem zit. Mensen zijn het systeem, het systeem is mensen. Er is met andere woorden niets dan systeem en mensen maken daar deel vanuit. Noem het een episteme of netwerk, wat je wilt. Besef in iedergeval dat wanneer je iets wilt veranderen, je alle dingen en alle mensen in de wereld ‘tegen’ je hebt. Dat is niet erg. dat betekent alleen dat het langzaam gaat (wanneer je de lengte van een mensenleven als referentiekader hebt in ieder geval). Je kan dus een klein beetje iets veranderen en dan moet je meteen in de gaten gaan houden of het wel zo werkt of je gedacht had.

Je komt dan uit bij een soort ‘third way’ pragmatisch conservatisme, a la Habermas en Gray misschien. Maar daar moet ik nog even over nadenken.

Tags:

One Comment

  1. […] Voor een mogelijke politieke houding ten opzichte van deze problematiek, zie nepconservatisme. […]

Leave a Comment

XHTML: You can use these tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>